De norm EN ISO 12100 gaat over de Veiligheid van machines m.b.t. de Basisbegrippen en de algemene ontwerpbeginselen.
De norm bestaat uit 2 delen
- EN ISO 12100-1: Basisterminologie, methodologie
- EN ISO 12100-2: Technische beginselen
Deze normen laten zien hoe machines die niet goed aansluiten op de eigenschappen en mogelijkheden van het menselijke lichaam kunnen leiden tot fysiologische aandoeningen.
Maar ook tot psycho-fysiologische problemen en extra menselijke fouten. Ze bieden onder andere richtlijnen voor ergonomische aspecten als het voorkomen van ongemakkelijke houdingen, lawaai, gebruiksgemak en trillingen.
De norm is eigenlijk een leidraad voor de fabricage van veilige machines
Inhoud van EN ISO 12100
Het begrip van de veiligheid van de machine gaat erover een machine haar functie(s) uit te laten voeren, waarbij het risico voldoende is gereduceerd.
Het doel van het eerste deel van EN ISO 12100 is het beschrijven van fundamentele gevaren
Daarbij dient rekening te worden gehouden met o.a. de volgende gevaren:
- Mechanische gevaren
- Elektrische gevaren
- Thermische gevaren
- Gevaar door lawaai
- Gevaren door trillingen
- Gevaren door straling
- Gevaren door materialen en substanties
- Gevaren door de veronachtzaming van ergonomische principes bij de constructie van machines
Risicobeoordeling door risicoanalyse
Waarschuwingssticker
De fabrikant identificeert de diverse gevaren die aan de betreffende machine kunnen zijn verbonden. Dit kunnen permanent aanwezige gevaren zijn, maar ook gevaren die plotseling kunnen optreden.
Daarna zal hij, zo goed mogelijk op basis van de kwantificeerbare factoren, het risico van elk gevaar inschatten. Hierbij moet rekening gehouden worden met “in redelijkheid voorzienbaar misbruik”.
Vervolgens moet hij bepalen of op grond van de risicobeoordeling een risicoverlaging noodzakelijk is.
Hij dient hierbij gebruik te maken van onderstaande volgorde:
- Stap 1: Inherente veilige ontwerpmaatregelen; veiligheid opgenomen in het ontwerp.
Als dit niet voldoende oplevert dan:
- Stap 2: Aanbrengen van beveiligingen en aanvullende beschermende maatregelen.
Als dit niet voldoende oplevert dan:
- Stap 3: Informatie voor de gebruiker zoals waarschuwingsstickers en -signalen.
Risicoverlaging
Bij ontwerpmaatregelen en beveiligingen kunnen we denken aan de volgende onderwerpen:
- Mechanische afschermingen
- Veiligheidsafstanden
- Veiligheidseisen bij pneumatiek en hydroliek
- Noodstopsystemen
- Lichtschermen