Risico-Inventarisatie en evaluatie m.b.t. ARBO
Beheersing van risico's op de werkplek is een onderwerp uit de Europese wetgeving op het gebied van veiligheid. Ieder bedrijf, ongeacht de grootte, moet kunnen aantonen, de specifieke risico's van het werk binnen de eigen organisatie te hebben geïnventariseerd en geëvalueerd. Verder moet het bedrijf aangeven, passende maatregelen te hebben genomen ter bescherming van de werknemer, ter verhoging van de veiligheid tijdens het werk en ter voorkoming van bedrijfsongevallen.
In Nederland bestaat sinds 1994 de plicht tot:
- a) het uitvoeren van een zogenaamde Risico - Inventarisatie en Evaluatie (kortweg RI&E genoemd)
- b) het weergeven van de uitkomst daarvan in een (in samenwerking met een Arbo-dienst) opgesteld document
- c) het in de toekomst nog te nemen maatregelen in een Plan van Aanpak
- d) het vastleggen van de termijn waarbinnen deze maatregelen worden getroffen in datzelfde Plan van Aanpak.
De werkgever zorgt ervoor dat iedere werknemer en andere personen die voor de werkgever werkzaamheden verrichten, kennis kunnen nemen van de RI&E en het Plan van Aanpak.
De Arbo-dienst toetst deze documenten, controleert de naleving van het Plan van Aanpak en verleent zijn goedkeuring; zonder die goedkeuring is de RI&E niet geldig.
Algemene risico's
Uitgangspunt van de wet is het aanpakken van risico's bij de bron. Risicobeheersing is een keuze die op directieniveau gemaakt wordt. De directie kan de meeste risico's elimineren door de juiste beslissingen te nemen.
Drie voorbeelden:
- a) als in een bedrijf met machines wordt gewerkt dient de directie budget vrij te maken voor het regelmatig onderhoud en de tijdige vervanging van gereedschappen en machines.
- b) als bepaalde gevaren onlosmakelijk verbonden zijn met de aard van het bedrijf, dient het personeel passende cursussen te volgen op het gebied van veiligheid.
- c) bij de aanschaf van nieuwe materialen en gereedschappen dient een bedrijf te kiezen voor leveranciers die aandacht besteden aan de veiligheid van hun producten.
Gevolgde procedures en gemaakte keuzes moeten terug te vinden zijn in de RI&E. In de toekomst nog te ondernemen acties verdienen een plaats in het Plan van Aanpak.
Restrisico's
Risico's die niet door middel van procedures en keuzes kunnen worden uitgebannen, worden restrisico's genoemd. Deze restrisico's moeten in kaart gebracht worden, en geminimaliseerd. b.v.
- a) duidelijke instructies aan de werknemers over de gevaren van specifieke situaties (waarschuwingen en pictogrammen)
- b) aanbieden van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM's).
De werknemer is verplicht dergelijke instructies op te volgen en de aangeboden PBM's te gebruiken. Ook de beheersing van restrisico's dient een plaats te hebben in de RI&E en het Plan van Aanpak.
Risico's in veranderende omstandigheden
Een derde punt dat in de RI&E aan de orde moet komen, is hoe het bedrijf met toekomstige veranderingen in de werkomstandigheden zal omgaan. In de algemene RI&E wordt zo een basis gelegd voor het inspelen op veranderingen. Per concrete verandering dienen die algemene uitgangspunten te worden uitgewerkt in een aparte RI&E.
De RI&E moet compleet, actueel en betrouwbaar zijn. De arbodienst moet toetsen of dit het geval is. Deze toetsing is verplicht. Alleen als alle werknemers in een bedrijf samen minder dan 40 uur per week werken, hoeft er geen toetsing plaats te vinden. Heeft men minder dan 25 werknemers in dienst dan kan volstaan worden met een lichtere toetsing.